Vakantie

Vakantie met autisme

Autisme op vakantie…zo heerlijk rustig…

Vakantie is fijn, even de tijd om tot rust te komen, dingen voor jezelf te doen, in een hangmat tussen de bomen een boek lezen. Vakantie kan zalig zijn. Maar dat gaat niet vanzelf…

Meltdown!

Mama raakt van slag als het vakantie is… want daar achter die andere bomen, daar loert de meltdown. Op dat éne moment van verloren waakzaamheid slaat ze toe, en wordt je meegezogen in een bui van woede, angst of verstarring. Want geef toe, een vakantie is toch vooral:

  • Een aaneenschakelijk van veranderingen en overgangsmomenten
  • Een andere structuur dan gewoonlijk, ander eten, andere spullen, andere culturen
  • Een knapzak vol nieuwe indrukken, met veel te weinig tijd om deze te verwerken
  • Een overmatig beroep op sociale vaardigheden, met al die aardige campingburen, die graag even een babbeltje komen maken, of dat driejarige buurjongetje, dat steeds zijn bal verliest tussen de bomen waar de hangmat hangt, en de bomen waar de meltdown schuilt

Vakantie met autisme is… vooruit zien

Bij mij bouwt een meltdown zich meestal in kortere tijd op. In werksituaties eindigt dit in giga – huilbuien en thuis (en dus op vakantie) in woede-uitbarstingen, hoewel bij mij de boel doorgaans heel blijft. Maar voor de omgeving is dit heel naar, vind ik. Gelukkig kan ik deze woede-uitbarstingen begrijpen en voorspellen. Bij mij komen ze altijd de tweede dag van de vakantie. Dan komt alle stress en vermoeidheid er als in één uitbarstende vulkaan uit.

De laatste twee jaar heb ik dit niet meer gehad. En ik kan mijn meltdowns aardig voorspellen. Hoe komt dat?

  1. Ik maak een reisplan, met plaatjes, fotootjes hoe het er daar uit ziet, een agenda, wat we gaan doen
  2. Ik neem een extra dag van tevoren vrij, om te niksen.
  3. We reizen langzaam. Als het even kan, rijden we het in twee keer, zelfs afstanden van amper 750 kilometer is
  4. We hebben structuur. Niet te veel, het is tenslotte vakantie. En niet te weinig, de vakantie moet wel leuk blijven. We staan op tijd op, eten samen, plannen de afwasbeurten, en de kookbeurten, de vrije tijd, de rustmomenten. En zo mogelijk de uitstapjes. Niets ‘jongens we gaan’. Wel aan het ontbijt ‘vandaag gaan we … doen’. En dan een half uurtje van tevoren nog eens herhalen, rustig opbouwen, rustig aankondigen. Vooral geen haast.
  5. Kijk wat je kan delegeren. Aan anderen, aan je kinderen. Wat je kan schrappen, wat je niet persé hoeft te doen, wat je morgen kan doen in plaats van vandaag
  6. De hangmat gaat mee, oordoppen, zonnebril, boek.

En af en toe gaat het mis. Wanneer je zelf prikkelgevoelig bent en je één of meer prikkelgevoelige kinderen hebt, moet je jezelf als moeder extra beschermen tegen overprikkeling. En dat is soms lastig en zwaar.

Wanneer we op vakantie kunnen gaan zonder dat één van onze gezinsleden een meltdown krijgt, dan maakt dat een vakantie zoveel leuker. Geluk zit hem in de kleine dingen. Wanneer je weet uit welke hardware je bestaat (wat er in je genen zit) en welke software je hebt moeten ontwikkelen om daar een goed werkend apparaat van te maken, dan is is er veel gewonnen.

De leukste maanden van het jaar

Een paar periodes in het jaar verdienen de speciale aandacht van iedereen die te maken heeft met een informatieverwerkingsstoornis (autisme, AD(H)D, dyslexie, dyscalculie, HSP, etcetera).

De april-meimaand is bijna niet te doen… vorig jaar zag onze meimaand er zo uit:

  • Vier dagen school plus lente-ontbijt
  • Vier dagen Pasen
  • Vier dagen school (+ project-afsluiting + avondmaal)
  • Koningsdag
  • Week vrij
  • maandag vrij (5 mei) + vier dagen school
  • Twee weken school
  • Twee dagen school + studiedag + Hemelvaart
  • Week school
  • Week vrij (Pinksteren)

Heel fijn voor de regelmaat. Sommige kinderen (en volwassenen) worden er letterlijk ziek van, anderen stuiteren alle kanten op. En ouders liggen op apegapen.

Een tweede periode is de grote vakantie:

  • Zes weken lang afgesneden van de gebruikelijke structuur
  • Speelkameraadjes zijn met vakantie
  • Zelf ga je al dan niet met vakantie
  • En nee, je mag niet de hele dag achter je iPad van mama (zucht, had ik dat maar nooit gezegd…)

De laatste, notoir ergste, periode is de decembermaand:

  • Stress rondom Sinterklaas
  • Stress rondom Kerst
  • Hypergevoelig voor Oud&Nieuw (in verband met een verhoogde affectieve empathie)
  • Twee weken vrij

Kampen en Schoolreisjes

Voor Kampen en Schoolreisjes geldt: een goede voorbereiding is het halve werk. Wat kan je doen (voor jezelf, voor je zakenreisjes, voor je kinderen) om er een mooie en gedenkwaardige tijd van te maken?

Wat we gedaan hebben (onder andere):

  • Werken met een “vakantieplanner”, met daarin een kalender (van wanneer tot wanneer), wie er mee gaan en foto’s van hoe de reis eruit ziet, hoelang de reis duurt een hoe de bestemming eruit ziet.
  • Van tevoren foto’s bekijken van het hotel, de herberg, de camping, het jeugdhonk, de plaatselijke supermarkt, enzovoort
  • De planning van de week in picto’s op een A3 poster ophangen op de bestemming en in geplastificeerd A4 formaat mee in de handbagage
  • Voor op de slaapzaal: ohropax oordopjes en een slaapmasker
  • Plaatsen in het rustigste groepje  met een extra begeleid(st)er, voor zover dat mogleijk is
  • koppelen aan een maatje, andere kinderen/collega’s/vrienden erbij betrekken, belangrijk maken (voorkomt jaloezie en verhoogt hulpvaardigheid)
  • extra rust momenten inbouwen (bijvoorbeeld niet mee laten doen aan de dropping ’s nachts als ze niet willen, en elke dag voldoende rust/alleen-tijd inplannen (voldoende boekjes en tekenspullen mee, en bij voorkeur eigen muziek)
  • voor de begeleiding had ik op een A4 en overzicht gemaakt van wat autisme is en wat wanneer te doen of juist niet (autismerisicomanagement)

Beroep op sociale vaardigheden

Slow travel

Aan groepsreizen heb ik een bloedhekel, toch doet elke reis, in welk gezelgschap of in welke samenstelling ook, een extra beroep op sociale vaardigheden. Daarom is het belangrijk om voldoen (lees: veel!!!) rust in te bouwen. Dan is voor mij op vakantie gaan wel degelijk vakantie. Met veel structuur, boom, zon, hangmat, boek + koptelefoon, dat zijn mijn belangrijkste vakantie-elementen. Tegenwoordig is daar een woord voor: slow travel. En het is helemaal retro om van ‘slow travel’ te houden.

 

 reisplanner autisme vakantieplanner  De reisplanner ofwell vakantieplanner van voorheen Auticomm (nu De Autisme-academie) is een document dat je kan maken voor elke reis. Hierop vul je de bestemming in, zelf maak ik er een overzichtje bij van de weersvoorspellingen voor de komende periode, je kan er foto’s bij plakken, voor de reis, van de bestemming, de plekken die je wil bezoeken, de personen met wie je gaat, je kan een kalendertje invoegen, of een agendaatje, de manier van reizen, en de tijd die dat in beslag neemt. Zo maak je vantevoren een reisboek, zodat er op het moment zelf minder verrassingen en minder ‘nieuwe indrukken’ verwerkt hoeven te worden.
 vakantie mindmap  Plan niet te weinig, maar plan en structuur aan de andere kant niet teveel. Probeer ruimte over te laten voor veranderingen, voor wijzigingen op het moment zelf. Zorg dat iedereen er aan went dat niet altijd alles volgens plan A verloopt, binnen de kaders van wat mogelijk is. Zo creëer je voor iedereen een ontspannen vakantie.
 Logo_opeenrijtje_klein-kopie1  Een site van een moeder met autisme met een kind met autisme, met onder andere leuke en nuttige tips over de vakantie

 

 

 

Filed under: