Het HALO-effect

Waarom kan je dit niet, als je daar goed in bent?

Het HALO-effect is een valkuil om serieus rekening mee te houden.

Het is de autisme-variant van het Peter-principe:

In een hiërarchie stijgt elke werknemer tot zijn niveau van incompetentie.
(In het oorspronkelijke Engels: In a hierarchy every employee tends to rise to his level of incompetence.”)

Mensen met autisme hebben rigide en extreme vaardigheden. Niet alleen de idiot-savants onder ons. We – als in de menselijke soort- zijn geneigd om te categoriseren, om vaardigheden die bij elkaar horen in hokjes te stoppen. Bijvoorbeeld de vaardigheden ‘Wiskunde’ en ‘Natuurkunde’ zitten bij elkaar in een hokje. Of de vaardigheden ‘breien’ en ‘haken’. Toch is het helemaal niet zeker dat iemand die het éne kan, automatisch goed is in het andere.

Wanneer je goed bent in het éne, gaat men ervan uit dat je ook uitblinkt in het andere. De verwachtingen zijn onterecht hoog

Mensen dichten andere kwaliteiten toe aan mensen, op basis van de kwaliteiten die iemand laat zien Wanneer de toegedichte kwaliteiten ontbreken of niet werken zoals verwacht, heet dat het ‘HALO-effect’. Een bekend voorbeeld hiervan is wanneer een ‘specialist’ zo goed is in zijn vakgebied, dat hem een managementfunctie wordt aangeboden. Maar managementvaardigheden zijn niet gelijk aan specialisten-kennis. Bovendien doet een managementfunctie een grotere aanspraak op sociale vaardigheden, en gaat deze vaker gepaard met een heleboel stress-factoren, zoals vergaderingen, deadlines, netwerken en het voeren van moeilijke gesprekken.

Wanneer je een hele goede bent in je huidige functie, betekent dat niet automatisch dat je geschikt bent voor de daarboven liggende functie. Daarom kan het HALO-effect funest zijn voor je carrière.

HALO effect

Het HALO-effect en veel andere inzichten en tips staan in het boek ‘Asperger’s on the job’ van Rudy Simone

Hoe voorkom je dat mensen je onderschatten of overschatten?

  1. Ken jezelf, leer wat je sterke kanten zijn en wat je valkuilen zijn
  2. Wees open over je sterke kanten. Wees tevens reëel en open over je valkuilen. Een organisatie vindt het fijn als ze op je kunnen rekenen, hier valt ‘open zijn’ ook onder
  3. Zet het idee dat je ‘carrière moet maken’ uit je hoofd. Komt het, dan komt het, of niet. Plezier hebben in je huidige functie is zoveel belangrijker dan hogerop komen. Misschien komt het dan vanzelf, wanneer het bij jou hoort. Ik weet van mensen met autisme in een leidinggevende positie, niets is uitgesloten, alles weloverwogen
  4. Zoek naar manieren waarop je je sterke kanten zoveel mogelijk benut, zonder dat je in je valkuilen hoeft te stappen. Wil je een junior coachen? Vraag of je dit mag doen vanuit je huidige functie en senioriteit, zonder dat je zelf leidinggevende wordt. Wil je taken hebben waar je uitzonderlijk goed in bent, die bij een functie horen met mede taken waar je minder goed in bent, zoek naar iemand met aanvullende kwaliteiten en doe het samen!

Werk samen!

Samen werken is misschien de meest belangrijke vaardigheid die we als autist moeten leren. Kunnen samenwerken betekent namelijk dat je kan compenseren voor al je andere tekortkomingen, omdat je je hierin kan laten helpen en leiden door anderen die hier wel goed in zijn.

Filed under: