Fiepen

Fiepen is echt geweldig

Helemaal opgaan in iets, een rigide fixatie, heet in de volksmond ‘fiepen’.

Fiepen hoort bij autisme En het heeft me zo door het leven geholpen:

  • helemaal in een onderwerp duiken om een werkstuk te maken, of een scriptie te schrijven
  • net zoveel over excel lezen om die ene rapportage perfect in een macro te kunnen maken
  • in een vliegtuig naar een onbekend land snel een wat&hoe boekje uit het hoofd leren
  • wanneer de leidinggevende om een mening vraagt een week later met een presentatie over dat onderwerp komen (okay, dat was een beetje overdone…)

Ik vind fiepen, naast systematiseren, echt de meest perfecte auti-eigenschap

Op het werk

Een fiep heeft een functie, in ieder geval bij mij. Volgens mij zit een fiep in de hoek van de stressregulatie: wanneer je je met hyperfocus en energie stort op één bepaald onderwerp, voel je niet de stress die je hebt over andere dingen.

Fiepen heeft een functie, het is een stressregulatie-mechanise

Fiepen kan daarom fijn zijn. Zelf fiep ik altijd de laatste dag voor mijn vakantie op mijn werk. Dan bedenk ik een onderwerp en duik daar helemaal in (meestal al twee weken van tevoren). Dat kan van alles zijn. De inrichting van onze kamer na de verhuizing of risicomanagement of timemanagement. Ik lees er boeken over, Google, praat er met anderen over, structureer, analyseer en maak er tenslotte iets bruikbaars van (presentatie of anderszins). Fiepen is voor mij belangrijk (doe ik mijn hele leven al), en op zich kan ik dat redelijk sturen.

Waar het mis kan gaan, is bij de stresssignalering. Dat je al langer overprikkeld bent, zonder dat je dit door hebt. Wanneer je de signalen van overprikkeling beter herkent bij jezelf, dan kan je zulke overprikkeling voor zijn. Soms. Fiepen kan dan juist wel helpen. Naast uitrusten en ont-prikkelen.

Het gaat om de intensiteit van de bezigheid.

De intensiteit van de bezigheid bepaalt of het afwijkt van ‘normaal’. Het is niet dat je na een adhd diagnose één boek over adhd doorbladert, maar dat je rond je autisme-diagnose in één week zeven boekwerken erover leest. Met het nieuws net zo, niet dat je naar het 8 uur journaal kijkt, maar elk uur alle nieuwszenders langs gaat en de verschillen opschrijft, bijvoorbeeld. Er zit iets van rigiditeit in een fiep.

Een fiep creëren kan je leren

Annelies Spek zegt het: bij een obsessie of een fixatie kan je je het best richten op een nieuwe hobby of een sport, zodat je minder met de huidige fixatie bezig bent. Een nieuwe fiep creëren, geen enkel probleem. Dat ben ik met haar eens. Nee, niet hardlopen, want ik heb de rigide gedachte dat ik mijn knieën ga slopen met hardlopen, en dat het niet goed is voor mijn hart. Dan kan ik het niet. Het moet wel een fiep zijn die in mijn straatje past.

Meestal komen de fieps spontaan. Dan komt een vriendin aanzetten met een boek van Annemarie Postma met allemaal diëet richtlijnen, en houd ik me vervolgens twee jaar aan die richtlijnen, terwijl de betreffende vriendin er al lang weer vanaf is gestapt.

Ik kan ook fieps bedenken (ze moeten niet worden ‘opgelegd’, dat werkt niet). Bijvoorbeeld dan bedenk ik mij dat ik mij wil verdiepen in de inrichting van iets aangaande de organisatie, en dan lees ik er vier boeken over, en dan post ik alle mails over dat onderwerp in een aparte folder, en dan kijk ik in mijn pauzes hoe ik dat het beste vorm kan geven, en ik praat er in mijn vrije tijd over met anderen, zodat het nog meer vorm krijgt in mijn hoofd.

Dit soort fieps kan ik sturen. Dat is vooral op mijn werk handig. Bijvoorbeeld wij zitten nu in een reorganisatie, en dan lever ik gerust de volgende dag een voorstel in (waar echt níemand om gevraagd had, dat is wel een beetje jammer…) en een lijst met items. Gerangschikt per complexiteit en reeds benoemde risico’s. Hetgeen ik heb verkregen door verschillende systemen aan elkaar te koppelen, zodat er een link ontstaat tussen de kwantitatieve en de kwalitatieve gegevens… dat dus. Fiepen zeg maar.

En het is echt een groot goed als je die kan sturen. Want dat betekent dat ik mee kan deinen op de golfbewegingen die een organisatie maakt, die anderen maken. Ik kan mijn leidinggevenden volgen en hen een heleboel dingen aanleveren die ver buiten het bereik van mijn functie liggen. Zonder dat ik daar iets voor terug hoef, gewoon op intrinsieke motivatie.

Leer je eigen stresssignalen herkennen. En leer hoe je je fieps kan sturen

Wij hadden ooit een biologie-leraar, die zei ‘als je ergens niet doorheen komt omdat je het saai vindt, moet je zorgen dat je het leuk vindt’. Dit geloofden wij natuurlijk niet, waarop hij met zoooooooooo’n uitleg kwam, en de proef op de som nam. Uiteindelijk lukte het ons inderdaad om die dingen die wij vooraf als extreem saai en zwaar en lood bestempelden met veel vreugde uit te voeren.

Het is enerzijds een kwestie van mindset (wanneer je tegen jezelf zegt dat iets keigaaf is, wordt het eerder keigaaf), en daarnaast een kwestie van positieve beloningen creëren voor jezelf terwijl je met de ‘saaie klus die je vanaf nu leuke klus noemt’ bezig bent. Ik weet niet meer precies, hij had er een heleboel tips bij. En wanneer je dat zo vaker hebt gedaan, dan kan je het. Het is een vaardigheid die je kan leren.

Denk ik.

Filed under: