Tics

Tics: stereotype of repetitieve motorische bewegingen, gebruik van voorwerpen of spraak

Voorbeelden die ik hiervan ken uit mijn directe omgeving zijn het omdraaien van autootjes om eindeloos aan de wielen te draaien (het standaard voorbeeld dat altijd gegeven wordt is van een kind dat autootjes rangschikt of eindeloos op en neer rijdt), het tikken van patronen op stoelleuningen, en het op en neer fladderen van de armen.

Volgens mij heb ik dat niet zo gedaan. Okay, ik heb wel tics gehad, maar eigenlijk nooit geweten dat ik ze had, omdat er niets van gezegd werd. Mijn tics waren onopvallender en meer in de categorie ‘dat heeft iedereen toch?’. Dat is kenmerkend voor hoger functionerende autisten én voor vrouwen met autisme, dat hun tics over het algemeen aangepast zijn. Voorbeelden van mijn tics:

  1. MMM-en tijdens het kauwen (en niet doorhebben dat ik dit deed!)
  2. Het om mijn wijsvinger draaien van mijn haar
  3. Kauwen op de achterkanten van potloden
  4. Op de middelbare school had ik ‘de kaakval’, dan trok ik mijn mond helemaal open en liet plotseling los, dan voel je je kaakgewricht scharnieren.

De beste tics lijken niet op tics

De eerste drie genoemde tics vielen niet op als tics, volgens mijn moeder was het MMM-en tijdens het kauwen ‘schattig’. Dat is een verschil met het tikken van patronen of zo, tikken wordt door de omgeving al minder snel als schattig gezien. Mijn vierde tic was zeker minder schattig.

Eén keer moest ik bij de rector komen en was ik zenuwachtig en deed ik, onbewust, deze kaakval, waarbij hij mij zo verbijsterd aankeek, dat ik me vanaf dat moment voornam om mijzelf geen vreemde gewoontes meer aan te leren. Mijn vermoeden is dat veel mensen ooit tics hebben gehad en op een gegeven moment besloten om hier mee te stoppen.

Tics helpen je omgaan met stress

Tics zijn, net als zoveel andere ‘autisme-kenmerken’ een copingsmechanisme, om met stress om te gaan. Door repetitieve bewegingen te maken, wordt er in je hersenen minder op angst getriggerd bij overprikkeling. Daarom zullen tics toenemen in aantal en in intensiteit bij overprikkeling.

Geef tics de ruimte om er te zijn

De beste manier om tics te lijf te gaan, is dus NIET door ze te verbieden. Het verbieden van bijvoorbeeld nagelbijten kan de volgende consequenties hebben:

  1. Onze hersenen registreren het woordje ‘niet’ niet (denk maar niet aan een rode trui…). ‘Niet op je nagels bijten’ wordt opgeslagen in de categorie ‘Nagels bijten’. En zie er dan eens vanaf te komen.
  2. Iets niet mogen, roept stress op. En bij meer stress… neemt de behoefte om nagels te bijten toe. Het verbieden van tics heeft daarom een averechts effect.
  3. De tic is niet de oorzaak, het is het gevolg van iets. Wanneer je het gevolg wil verminderen, moet je het bij de wortel aanpakken: goed stress-management zorgt in de regel voor een verminering van tics
  4. We hebben behoefte aan tics. Ik, jij, autisten, NT-ers, iedereen. Het is iets menselijks. Sommige tics zijn meer maatschappelijk aanvaard dan andere tics. Zorg dat je aan je tic-behoefte komt door het aanleren van algemeen aanvaarde tics, zoals:
    • Nagelbijten (niet echt een aanrader, toch wordt er niet vreemd opgekeken wanneer je nagels bijt)
    • Het kauwen op de achterkant van een pen (wat ik deed, deze kan ik van harte aanbevelen)
    • Voor vrouwen met lang haar: haardraaien (algemeen aanvaarde tic, wie doet dat niet?)
    • Voor thuis: de hangstoel of schommelstoel, of allebei
    • Draaien aan je ring (wanneer je er één draagt), of een kettinkje of armband
    • Het op en neer bewegen van je tenen (dat ziet niemand)
    • Het aaien van de hond of de kat (zolang dat op vrijwillige basis is voor het dier, is dit een uitstekende tic)
    • Het trommelen met je vingers op de tafel (beetje irritant, veel mensen doen dit)
  5. Tics die je absoluut moet afleren (vind ik):
    • In je ogen knijpen of met je ogen knipperen

 

Meisje met ‘typische-autisme’ arm-fladderen:

 

Filed under: