Archief

Cynisme of toch sarcasme

Sarcasme of toch cynisme?

Hoe zit dat nou met sarcasme en autisme?

Meestal begrijp ik sarcasme en cynisme wel en soms vind ik grapjes met deze stijlfiguren zelfs leuk.

Met enige regelmaat ga ik naar een cabaret voorstelling, naar Lenette van dongen bijvoorbeeld. Ik kan dan probleemloos alle grappen volgen, ook de grappen die niet voor de hand liggen. Omdat ik weet dat het grapjes zijn, daar hoef ik bij cabaret niet over te twijfelen.

In real life… hap ik vaak als er een grap wordt gemaakt, als mensen iets hilarisch vertellen ga ik daar serieus op in, soms ben ik super makkelijk in de maling te nemen, dat weet ik. Niet altijd overigens, er zijn situatie die ik heus wel door heb. Toch overkomt het mij regelmatig. Als ik dan ’s avonds in mijn bed lig en alles als een film laat afspelen weet ik haarscherp dat ik beet ben genomen en dan voel ik me beroerd.

Ik ga serieus op grappen in

Gelukkig heb ik privé en op mijn werk mensen dichtbij me staan die me waarschuwen, die zeggen dat het niet serieus is en ik niet overal op moet reageren. Dat helpt mij enorm, alleen zou ik het niet kunnen.

1308_begrijpend-communiceren-empathie

Het zijn toch ook grappen die ik met de regelmaat van de klok zelf maak

Sommige sarcastische grappen begrijp ik heel goed. Zo goed dat ik ze zelf maak. Ironie, sarcasme en cynisme zijn me, theoretisch, volkomen helder en ik kan goede voorbeelden bedenken. Gevraagd of ongevraagd. Met de regelmaat van de klok. Toch, van een ander verwacht ik geen cynisme of sarcasme. Soms wel. Meestal niet. Dat niet kunnen inschatten wanneer ik iets niet kan inschatten is eigenlijk meer het probleem.

Wat belangrijk is om te weten: mensen maken over het algemeen dit soort grapjes tegen mensen die ze leuk vinden. Wanneer je vaak last hebt van het niet kunnen lezen of begrijpen van de toon van de ander, is het handig wanneer mensen concreet communiceren. Enkele tips daarvoor:
communicatie-tips

Hoe ga je ermee om wanneer anderen sarcasme of cynisme (tegen je) gebruiken?

Er zijn pakweg drie keuzes:

  1. Negeren (wanneer je er niet van houdt, ik houd er wel van)
  2. Meedoen met de grapjes, en voor lief nemen dat je af en toe de plank volkomen mis slaat
  3. Spiegelen. Dat vind ik leuk om te doen. Dan zeg je het omgekeerde van wat gebruikelijk is, en horen mensen hoe gek dat klinkt.

Voorbeelden van spiegelende opmerkingen (en hoor hoe vreemd ze klinken) die je kan gebruiken bij autisme. Wees er wel voorzichtig mee, want spiegelen heeft ergens een negatieve ondertoon, en die zou je zomaar terug kunnen krijgen. Dat is een risico!

“Ik vind het niet zo erg dat je normaal bent, maar je kan je toch proberen aan te passen?”

“Het is niet zo erg dat je normaal bent, daar groei je wel overheen.”

“Normaal, jij? Maar je lijkt helemaal niet op Bassie en Adriaan…”

“Ben jij normaal? Dat kan toch niet, ik bedoel, je bent zo leuk!”

Nou ja, leef je uit!

Grap of niet? Autisten-humor!

Maar jij hebt gevoel voor humor…

Hebben autisten gevoel voor humor? Jazeker, mensen met autisme kunnen een zeer verfijnd gevoel voor humor hebben. Of een plat gevoel voor humor, of een bulderend gevoel voor humor.

Kort na mijn diagnose begon ik aan mijn gevoel voor humor te twijfelen. Zoals ik aan alles van mezelf begon te twijfelen. De psychologe die mij getest had was heel aardig, ze heeft me ook nog opgemonterd, want ik zag mezelf wel heel zwart na alle checklists van anderen over mijn onvolkomenheden. Ze zei dat ik prettig ben in het contact, vriendelijk, betrokken en gevoel voor humor heb. En me geen zorgen hoef te maken.

Woordgrapjes

Gevoel voor humor? Ja! Een ander soort humor? Ja!

Het meeste houd ik van woordgrapjes. Van dingen letterlijk nemen, die niet zo letterlijk bedoeld zijn. Een foto zoals hierboven vind ik echt humor. Daar kan ik smakelijk om lachen. Dagelijks maak ik mee dat ik dingen verkeerd begrijp, omdat ik ze te letterlijk neem. Meestal kan ik er achteraf de humor wel van inzien, vaak is het gewoon ook grappig. Wat ik doe is er op terug komen (anders blijft het enorm hangen bij mij) en er dan samen met de ander om lachen. Dat werkt voor mij goed, omdat ik zo ondanks mijn onhandigheid toch in staat ben om een verbinding met anderen te maken.

Beelddenkers

De andere vorm van humor, die denk ik eigen is aan autisme, zijn beeldende grapjes. Dingen die niet kloppen, cartoons, karikaturen.

autisten humor

De kracht van de herhaling

Wanneer ik zelf een grap maak, vind ik het leuk als er herhaling in zit. Wanneer een ander een grap maakt, kan ik heel kriegelig worden van de herhaling. Toon Hermans had daar een handje van, ik kon daar niet naar luisteren. Zijn stem en zijn herhalende humor riepen een enorme weerstand bij mij op.

“Normale” humor

Wat ik absoluut niet grappig vind, wat voor mij geen humor is, dat zijn bloopers. Van die video-homefilmpjes waarin het kind over de hond struikelt en ze allebei in paniek spartelend in een badje belanden. Dat vind ik zielig. Dan zeggen ze dat autisten geen empathie hebben, ik vind het wreed om die beelden openbaar te maken en daar met hele volksstammen hard om te lachen. Ik ben blij dat mijn ouders nooit blooper-filmpjes van mij hebben gemaakt, en ze al zeker niet hebben opgestuurd.

Meer lezen over autisme en humor door een autisme-deskundige klik hier!

Meer lezen over autisme en humor door een ervarings-deskundige klik hier!