Archief

collega met autisme

Werkrelaties – collega’s

Werken met collega’s, samen kunnen we alles

Uit mijn werk haal ik veel voldoening, iets met cijfertjes analyseren, helemaal mijn ding. Daarnaast heb ik in mijn werk contact met mensen. Die afwisseling maakt het soms lastig, soms luchtig.

Wat ik heel leuk vind om te doen is verandermanagement/proces verbeteringen. Vooral op het snijvlak van enerzijds “empowering”, kennisverbetering (de menskant) en anderzijds het optimaliseren van de processen zelf, het inbedden en uniformeren (de systeemkant). Dit doe ik naast mijn reguliere werkzaamheden.

Ik heb iemand nodig die in andere dingen goed is dan ik

Mijn tekortkoming is dat ik het niet alleen kan doen. Ik heb iemand nodig die de vliegen voor me afvangt. Die weet hoe mensen zich ten opzichte van elkaar verhouden, die weet hoe de politieke lijntjes lopen. Die weet wat je wanneer en vooral niet moet zeggen. Die de soms simpelste en meest voor de hand liggende dingen weet, die mij om de één of andere bizarre reden volledig ontgaan.

Wat ik wel en niet kan ligt daardoor mijlenver uit elkaar. Een groep in beweging krijgen, een analyse maken, nieuwe ideeën op tafel krijgen, deze (al dan niet met een groep) structureren en tot een visie/plan maken, inclusief een plan van aanpak en een communicatieplan, dat kan ik. Dat is op basis van patroonherkenning en daar draai ik mijn hand niet voor om.

Wat ik wel en niet kan ligt mijlenver uit elkaar

Weten wat je wel en niet kan zeggen, weten wanneer iemand is uitgesproken, op het moment zelf aanvoelen wat iemand wil, of wat iemand leuk vindt, hoe de hiërarchische vork in de steel zit, dat kan ik allemaal niet. En zonder deze vaardigheden kom je niet tot de eerste set vaardigheden (waar ik gek genoeg heel goed in ben). Want mijn Theory of Mind, die is niet zo denderend ontwikkeld. In de praktijk moet ik daarom altijd SAMEN werken met mensen met aanvullende kwaliteiten, om op mijn top te kunnen presteren.

In mijn huidige functie heb ik geen contact met klanten. Vroeger had ik dat wel, op zich ging het me nog redelijk af, maar het is niet een vaardigheid waar echt mijn kracht ligt. Daarentegen kan ik heel doortastend en precies schrijven, maar ik ben soms te bot. Als tussenoplossing schrijf ik nu regelmatig concept teksten/mails, die ik aan collega’s stuur (die heel blij zijn met mijn teksten en verwoordingen), zij controleren de tekst op vriendelijkheid, en zij versturen deze tekst, et voìla, perfecte autisme/NT-samenwerking.

collega met autisme
Autistische collega op de werkvloer. Analytisch sterk, maar beperkter in het maken van contact

Vanuit je kwaliteiten

Samenwerken vanuit ieders kwaliteiten

Samen werken is de werksituatie bekijken vanuit je kwaliteiten: jij kan dingen heel goed waar je collega meer moeite voor moet doen, en zij/hij kan andere dingen goed, die niet echt jouw ding zijn. Prima team toch? Je kan niet alles zelf (perfect) doen. Toen ik dit met enige verbazing, kort na mijn diagnose, over de kamer riep, moesten mijn collega’s lachen.

Niet alles kunnen is geen falen

“Dat weten wij allang”, zei er eentje, “maar door jouw autisme zie je dat niet, dat anderen ook niet alles kunnen.”
Ze had gelijk. Het is geen falen als je niet alles kan. Het is menselijk. En je wordt gewaardeerd om wat je wel kan.

bedrijfsarts

Werkrelaties – de bedrijfsarts

Vroeg of laat komt de bedrijfsarts in beeld.

Meestal omdat één van de veelvoorkomende comorbiditeiten opspeelt. Bijvoorbeeld een depressie of een burn-out.

Belangrijk in de beleving van de relatie met de bedrijfsarts is volgens mij bij wie het initiatief ligt, wie de controle heeft. Of je helder voor ogen hebt wat je belang is en of je het gevoel hebt dat de ander er is om jou te helpen.

Zelf heb ik goede ervaringen met de bedrijfsarts. Hoewel er geen directe aanleiding toe was, had ik de bedrijfsarts gevraagd hoe ik mijn diagnose vorm kan geven in mijn werksituatie. Met name hoe ik mijn energieniveau op kan krikken en hoe ik een eventuele toekomstige burn-out kan voorkomen, dat waren mijn hulpvragen.

Zorg dat je je hulpvraag duidelijk hebt, en dat het initiatief bij jou ligt

Het zal niet voor iedereen zo zijn, voor mij is het makkelijker wanneer ik er belang bij heb, de initiatiefnemer ben en mijn hulpvragen duidelijk heb. Op advies van de bedrijfsarts heb ik mijn baan meer aangepast aan mij. Dat is minder radicaal dan een nieuwe baan, en ik vind mijn werk erg leuk. Hoewel ik altijd moe was (ben), dat hoort blijkbaar bij mij. Er zijn daarvoor goede oplossingen mogelijk (minder uren, alle schoolvakantie vrij nemen, deel vanuit huis werken, andere portefeuille, etc. ).

Door mijn werkgever ben ik in het verleden soort van gesommeerd een ziektedag te nemen omdat ik dreigde dusdanig over mijn grenzen te gaan, dat een kortdurende ziekmelding een juiste interventie was om een langere periode van afwezigheid te voorkomen. Een goede werkgever begrijpt dat.

Laat je bedrijfsarts weten hoe jij in elkaar zit, dan kan je passende hulp krijgen

De overeenkomst tussen de paar bedrijfsartsen die ik heb bezocht in de afgelopen vijfentwintig jaar was dat ze allemaal hard op de rem hebben getrapt, omdat ik bij veranderingen in mijn privé-omstandigheden mij als een bezetene op het werk stortte. Bij een overlijden, verhuizing, of andere stress ga ik harder werken. Daarom ben ik preventief naar de bedrijfsarts gestuurd, en toen had ik nog geen diagnose.

Als je een burn-out hebt (gehad) is de rek er uit, dan ben je verder van huis. Ik prijs mij daarom gelukkig met leidinggevenden en bedrijfsartsen die er altijd voor hebben gezorgd dat mij dit tot nog toe niet is overkomen.

Een regenboog aan leeftijden – Delfos

Een regenboog aan leeftijden – Delfos (2001)

Het Socio-schema van Delfos

Autisme is eerder een vertraging is in de ontwikkeling dan een beperking, volgens Martine Delfos.

Zij spreekt over een regenboog aan leeftijden in de mens met autisme, daar kan ik mij op relationeel gebied aardig in vinden. Op de middelbare school ben ik doorgegaan voor absolute nerd. Dat dekte de lading aardig.

Het is natuurlijk moeilijker vriendschappen aan te gaan, wanneer de anderen op nagenoeg alle levensgebieden andere interesses hebben, op sommige gebieden voor en op andere gebieden achter lopen bij jou. Het is makkelijker om vriendschappen aan te gaan met gelijken. Wat als de gelijken moeilijk te vinden zijn?

Plus dat je met autisme minder oefening hebt, omdat je ofwel later begonnen bent met vriendschappen, ofwel vaak je neus hebt gestoten en daarom de boot afhoudt. Terwijl je aan de andere kant juist meer oefening nodig heb, omdat social skills van nature niet je sterke kant zijn.

Dat maakt het aangaan en onderhouden van vriendschappen en relaties bij autisme complex en lastig. Dat is een direct gevolg van het gebrek in sociale communicatie.

Er zijn twee kanttekeningen die ik hierbij wil maken:

  1. niet alles autisme-gerelateerd is
  2. autisme op zich hoeft geen relatie in de weg te staan

Ten eerste is de mate van beperking op dit punt mijns inziens nogal divers (ervaringen, overige vaardigheden en intelligentie spelen hierin een grote rol speelt, denk ik). Ten tweede worden de leeftijdsverschillen relatief kleiner tussen mensen naarmate we ouder worden (toen ik 10 was, waren mijn vriendinnetjes 9 en 10, nu ik 45 ben zijn mijn vriend(inn)en tussen de 30 en de 65). Dit laatste is anderszins misschien de reden waarom een autistische persoonlijkheid meer opvalt op latere leeftijd, dat ik (en andere autisten van zichzelf) het gevoel hebben dat de autistische kant duidelijker wordt, naarmate ik we ouder worden.

Martine is een wetenschapper en geen showmaster, dus je moet even door de presentatie-skills heen kijken, en dan is het een bijster interessante presentatie:

[white_box]In de categorie ‘Autisme theorieën’:

[three_columns_one]

Een regenboog aan leeftijden – Delfos
Een regenboog aan leeftijden – Delfos
Contextblindheid - Vermeulen
Contextblindheid – Vermeulen

[/three_columns_one]

[three_columns_one]

Leven in extremen: autisme-theorieën
Leven in extremen: autisme-theorieën
Centrale coherentie – Frith
Centrale coherentie – Frith

[/three_columns_one]

[three_columns_one_last]

Executieve functies – Ozonoff
Executieve functies – Ozonoff
Theory of Mind (ToM) – Baron Cohen
Theory of Mind (ToM) – Baron Cohen

[/three_columns_one_last][divider][/white_box]

Kernkwaliteiten van Ofman

Je kwaliteiten ontdekken én interacties begrijpen

De kernkwaliteiten van Ofman hebben mij geholpen om interacties te begrijpen, wanneer gedragingen en standpunten van anderen en mijzelf in conflict waren.

Het mooie van de kernkwadranten is dat wat storend is in de ander, uiteindelijk leidt naar je eigen kwaliteiten. En naar de kwaliteiten van de ander. Het is een model waar beide partijen door kunnen groeien.

Kernkwadrantenkwadraat

Een voorbeeld: ik richt mijn werk heel efficiënt in. Dat is handig, omdat ik moeite hebt met schakelen, veranderingen en prikkelverwerking (dat wist ik toen nog niet). De collega met wie ik samenwerkte was erg van het netwerken. Dan deed hij dit, hield een praatje met zus, deed hij dat, hield en praatje met zo. Echt helemaal gek werd ik van hem. En hij van mij . Totdat ik de kernkwadranten-app op mijn ipad installeerde, en voor deze situatie inzag dat het inderdaad tegengestelde kwaliteiten waren.

De interactie was verder duidelijk. Volgens mij gaat het mis waar de interactie niet duidelijk is en er onuitgesproken belangen en verborgen agenda’s meespelen.

Mijn hele omniversum is in patronen gevat, en als de patronen, onbewust, niet meer kloppen, dan begin ik daar heel hard tegen aan te trappen om het linksom of rechtsom in die patronen terug te krijgen. Daarom vergis ik mij soms in mensen. En dan is kunnen de kernkwaliteiten van Ofman daarin duidelijkheid en rust brengen.

Autisten zijn over het algemeen inflexibel. Dat is de doorgeschoten variant van standvastig of stabiel. Naast stabiel zijn ze vaak loyale harde werkers, en ze leveren een constante kwaliteit van werk. Een kleine greep uit de stereotype kwaliteiten van autisten

  • eerlijk
  • integer
  • analytisch
  • nauwkeurig
  • perfectionistisch
  • gevoelig
  • intuïtief
  • gestructureerd
  • consequent
  • standvastig
  • toegewijd
  • loyaal
  • ruimhartig

Bekijk een grotere lijst met algemene kwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën

 http://www.angenent.biz/krekelautismecoaching/images/poster.jpg